Het is me het zomertje wel in 2026. We hebben een berg warme dagen gehad en nog meer te gaan. Aan het einde van het seizoen was de warmte al voorspeld en zodoende heb ik in de groepen oefeningen voorgedaan om jezelf af te koelen via de adem. Gedurende de zomer mis ik altijd de lessen en de mensen. En wanneer ik jullie weer zie ben heel nieuwsgierig om na de zomerstop te horen wie er ook aan gedacht heeft de oefeningen te gebruiken en of het geholpen heeft.

Voor de zomer had ik veel ideeën over wat ik zou gaan ondernemen. Maar als je geen planning maakt, dan kom je niet zo ver. Toch had ik nog een wens op mijn lijstje staan wat ik minstens één keer geprobeerd wilde hebben. En dat was op de fiets van Amersfoort naar mijn zusje in Harfsen fietsen. Was ja, want ik heb het inmidels gedaan!! Op een oude (niet elektrische) damesfiets, die ik een poos geleden kreeg van iemand uit de groep Stoelyoga. Ik heb mij lid gemaakt van ‘Stichting Vrienden op de Fiets’ en hop op weg. Je logeert bij mensen thuis. Superleuk omdat je dan steeds nieuwe mensen ontmoet. Wie mij kent weet dat ik niet aan sport doe en ook zéér weinig fiets. De geplande route was ongeveer 82 kilometer enkele reis. Ik ben in 2 dagen heen gereden en in twee dagen terug. Best een kluif afgelopen dinsdag.

Met Yoga had dat fietsen op zich niets te maken. Yoga doen voor vertrek en voor het naar bed gaan hielp wel enorm om mijn lijf soepel te houden. Maar vooral verbaas ik mezelf over hoe je gedachtegang kan veranderen door yoga. Zelfs nog maar een paar jaar terug zou ik vooraf al gedacht hebben: “Ik ben vast kapot als ik aankom”. En waarschijnlijk was ik dat dan ook.

Maar behalve fysieke houdingen doen gaat Yoga gaat ook over je mentale houding en de kracht van je eigen gedachten. Ik ga zelf die uitdaging aan, ik vertrouw erop dat mijn lichaam dit aan kan en ik verwacht mijn dagelijkse doel te halen. En zo merkte ik dat ik nu dacht: “Als ik aankom voel ik me vast heet trots, blij, krachtig en verfrist!” En inderdaad was dat ook zo. Natuurlijk had ik de hele dag de tijd voor een rit van maar een paar uur. Ik nam op tijd pauzes om de benen en lijf te strekken. Maar vooral de gedachte dat ik dit ‘gewoon kan’ gaf rust en ruimte om te genieten tijdens de rit. Ik genoot vooral van de mooie natuur. Van plekken waar ik nog nooit geweest was zoals Kootwijker Zand en Natuurgebied Wenum Wiesel en ik zag een moeder wild zwijn met een heleboel jonkies.

Dat lijf van mij moest heus wel eerst wennen aan de beweging, maar lastige spieren gaven het toch relatief al snel op en deden gewoon mee. Vier dagen heb ik gefietst en vier dagen had ik de wind tegen. Pas het allerlaatste stukje van Hoevelaken naar huis was ik het spuugzat! Het fietsen, de zon, de wind, de hitte. Maar wat een heerlijke ervaring!

“Yoga is het stilleggen van de wervelingen van het denken”. Op de fiets waaide de wind langs mijn lijf en door mijn haren. Mijn hoofd werd leeg en het denken werd stil als yoga in beweging. Een heerlijke ervaring en ik ga het zeker nog eens doen!

Elke les leg ik een kleine mandala in de zaal. Die maak ik van kleine keramische tegeltjes die ik zelf gemaakt heb. De mandala geeft het centrum aan, het is een focuspunt, een punt van licht omdat er een kaarsje in brandt. Mandala kun je uit het Sanskriet vertalen als simpelweg ‘cirkel’ maar ook als ‘heilig centrum’. Dat laatste gaat wel heel ver voor de kleine mandala in ons midden, maar ik ben me altijd wel heel bewust van wat ik leg en het licht wordt ontstoken onder het zingen van de mantra ‘Idam dipam Samarparyami’ – Dit licht offer ik.

Deze week liggen alle hartjes in de mandala die ik ooit gemaakt heb. Over een paar dagen is het Valentijn en iedereen denkt aan geliefden, al dan niet bekende en/of beantwoorde romantische liefde. Maar voor mij gelukkig ook de liefde die zo gewoon lijkt en die er elke dag is: liefde voor je gezin, familie, vrienden en misschien ook voor die fijne collega of buurvrouw/man.

In het westen is Liefde zo gemakkelijk verbonden aan de romantische liefde. Terwijl in veel oosterse culturen Liefde van oorsprong een veel ruimer begrip is. Liefde is een energie die wil creëren en voortbestaan. Voortplanting, ouderschap en liefde voor het leven zelf horen dan binnen het grote begrip Liefde. De romantische liefde is er maar een klein onderdeel van. En in het grote begrip van Liefde wordt dan de Liefde voor jezelf niet vergeten. Wij kennen hier wel het gezegde: “Wanneer je van jezelf houdt dan heb je een ander zo veel meer te geven.” En zo is het. Wanneer je van jezelf houdt in alle facetten, dan kun je 100% zijn voor jezelf en voor de ander. Wanneer je opgaat in frustratie, onmacht, imperfectie en meer, dan neemt dit af aan je vermogen tot zelfliefde, en is er minder energie om te delen, en minder ruimte om energie van een ander te kunnen ontvangen.

Yoga is een zachte zelfdiscipline. Yoga zou je dagelijkse ritueel mogen zijn, een kleine daad van zelfliefde. “yoga is thuiskomen in jezelf.” Yoga omvat zo veel dat ik daar hier nu niet over kan uitweiden. Maar zeker bij Hatha Yoga doe je lichamelijke oefeningen, ademoefeningen, meditatie en soms een mantra zingen. Het leven stelt je vele vragen. Soms klein, soms groot. Soms snel beantwoord, soms vraagt het een poos om het antwoord te vinden of om het voor jezelf te formuleren. Maar uiteindelijk liggen alle antwoorden in jezelf besloten. Yoga brengt je naar de rust en de stilte in jezelf. En juist in die stilte ligt het antwoord verscholen. “In stilte vindt je het antwoord op luide vragen”.

Zo helpt yoga je om fysiek gezond te blijven, maar ook emotioneel en het sterkt je mentaal. Door yoga te doen leer je jezelf kennen en kom je thuis in jezelf. Je vindt er aandacht voor jezelf, liefde voor jezelf, feeling voor wat voor jou belangrijk is en je vindt er de antwoorden hoe je daar vorm aan kunt geven. Dit vind ik het mooie aan yoga. Yoga leert je van jezelf te houden, en je gaat met steeds meer liefde yoga beoefenen. Yoga op zich wordt een daad van zelfliefde, misschien in een vast ritme van wekelijks tot dagelijks. Yoga brengt plezier en het voelt niet als een discipline. Het hoeft ook niet groot. Yoga kan ook in kleine dingen; een oefening in bed om makkelijker op te staan, of tijdens het koken even aan het aanrecht een balanshouding en zo voort.

Ik heb via yoga zo veel mogen leren, liefdevolle mensen ontmoet, liefdevolle lessen mogen ontvangen en nu op mijn beurt geeft ik dit graag door. Ik hou van yoga, van de mensen om me heen, van de yogi’s en van het lesgeven. Dit alles deze week verbeeldt in die kleine mandala.

Yoga doen is zelfliefde. Yoga verspreiden is liefde in de wereld brengen.

Yvonne

Yoga is er voor iedereen en kun je beoefenen tot aan het einde van je dagen. Soms is enige aanpassing dan wel wenselijk. Door de tijd heen zijn er vele soorten yoga ontstaan waarbij het accent van de oefeningen verschillend is, de tijdsduur van de oefening, de aandacht voor de adem, de plek ( bijv. in de geitenschuur) je kleding ( of juist naakt). Je kunt het zo gek niet bedenken of het bestaat.

Maar vaak is er ook een serieuze aanpassing wenselijk, zoals bij pijn of (chronische) ziekte. Afgelopen week heb ik kennis gemaakt met Marijke Steendam. Een mooi mens en je voelt aan haar de levenservaring en de ervaring met yoga en lessen geven. Zij is yogadocent voor lessen Restorative Yoga. Dit is een hele rustige vorm, misschien meditatief te noemen en is gericht op het herstel van je lichaam. Daarnaast is zij bezig om de opleiding af te ronden voor yoga bij kanker en chronische ziekte.

Op dit moment is Marijke vooral werkzaam als invaldocent. Maar mogelijk gaat zij binnen kort eigen groepen starten in Leusden. Als je meer wilt weten over de yoga die zij aanbiedt, dan kun haar mailen. marijke.steendam67@gmail.com voor meer informatie, met je vragen of om je aan te melden als zij haar lessen gaat starten.

Lieve Marijke, welkom en ik wens je fijne groepen en mooie, zachte lessen.

Lieve mensen, dank jullie wel voor afgelopen jaar. Elk jaar denk ik weer ‘Wat is er veel gebeurd bij mij en bij cursisten,’ en afgelopen jaar deed daar niet voor onder. Zo waren er gebeurtenissen als heftige operaties, valpartijen met botbreuken tot gevolg en een scheiding. Maar ook leuke dingen zoals goed herstel na revalidatie en weer met yoga mogen beginnen. En er werd een baby’tje geboren. Yogini Daphne werd voor de eerste keer mama, en daarmee werd haar moeder yogini Ina voor de eerste keer oma. Dames van harte gefeliciteerd met (klein)zoon Seth!!!

Inmiddels zijn de laatste lessen van het jaar weer achter de rug. Traditiegetrouw drinken we dan samen een kopje thee na de les en neem ik wat lekkers mee voor erbij. Normaal tijdens een les leg ik altijd een mandala van kleine keramieken tegeltjes die ik zelf heb gemaakt. Elke les ligt er een ander mandala. Dit wordt altijd goed ontvangen. En vaak kreeg ik te horen dat het de dames leuk leek om dat zelf ook eens te doen.

Dit jaar zijn we misschien dan wel een nieuwe traditie gestart. Alle keramieken tegeltjes heb ik uitgedeeld en ‘glasdruppels’ want die glinsteren zo mooi. En daarmee mocht iedereen een eigen mandala leggen. Het was erg leuk om iedereen bezig te zien. Spulletjes pakken, zien dat het symmetrisch wordt… wat nog best wel lastig is, en dan een (nep) kaarsje erin.

Op vrijdagmiddag nam Ingrid een doos vol lichtjes mee. Ze maakte er een mandala vol licht mee en dat stond geweldig. We mochten de hele doos vol lenen en de zaterdaggroep verdeelde de kaarsjes door de hele zaal als een rivier van licht. Tijdens de eindontspanning liet ik de Koshi horen en liep ik door die rivier van licht.

Ik vond het dit jaar heel speciaal om samen de zaal zo te ‘versieren’, om door de rivier van licht te lopen en me geliefd te voelen met de vele lieve kerstkaarten en presentjes. Nogmaals ENORM bedankt voor een mooi en waardevol jaar. Ook aan de deelnemers van de Stoelyoga waar we de invulling van de laatste les iets anders hebben gedaan – met één ‘gewone’ mandala.

Op naar 2025, wat ongetwijfeld weer een mooi en bijzonder yogajaar zal worden. Ik wens iedereen liefde en licht op haar (/zijn) pad.

Namasté, Yvonne

“Dat was heel fijn! Dat voelde goed voor mijn lijf. En eindelijk heb ik een activiteit gevonden waar ik aan mee kan doen.”

Dat was de reactie van een jongedame die voor het eerst mee kwam doen met een yogales op de vrijdagmiddag.

Op vrijdagmiddag is er inmiddels al weer een hele poos een yogagroep die speciaal is opgericht voor mensen met chronische pijn. Er komen mensen met allerlei klachten. Deze nieuwe dame heeft last van fibromyalgie. Dit is een lastige aandoening. Het is moeilijk vast te stellen waardoor het vaak even duurt voordat iemand weet wat er aan de hand is. De symptomen die worden ervaren zijn pijn in spieren en gewrichten, stijfheid en moeheid en dit moet minimaal 3 maanden duren voor er een diagnose fibromyalgie gesteld kan worden. Daarnaast zijn er een boel andere symptomen die veel voorkomen zoals slapeloosheid, depressieve gevoelens, angst, irritaties en concentratieproblemen. Het is daarbij moeilijk te onderscheiden wat oorzaak en gevolg is.

Adviezen bij fibromyalgie zijn om vaste tijden slaaptijden aan te houden, gezond eten, een warme douche nemen na actief te zijn geweest en vooral actief zijn; bewegen. Dat lijkt bij pijn en moeheid misschien tegenstrijdig maar van toegeven aan moeheid, stijfheid en pijn wordt je inactief. Inactiviteit versterkt de neiging tot het aanhouden van dezelfde (zit)houding, verslapping van spieren en verstijving van gewrichten. Je wordt zo minder fit wat de klachten weer versterkt.

Via beweging blijf je soepel, hou je de stijfheid binnen de perken. Bewegen stimuleert de zenuwen, de spieren en geeft niet te vergeten weer ruimte aan je bindweefsels. Bewegen activeert de geest en help bij het verbeteren van je humeur. Na bewegen kun je vaak beter slapen wat doorwerkt overdag. Om de stap te nemen om te gáán bewegen lijkt voor veel patiënten een hoge drempel. Maar het hoeft niet groots! Het moge kleine bewegingen zijn. Voelend van binnen uit wat het lichaam aan kan en wat niet, met ondersteuning van de adem. Daarnaast de lat voor jezelf niet heel hoog leggen en het samen doen is een hele fijne manier om met je lijf bezig te zijn.

En gelukkig raken we bij de Yoga voor mensen met Chronische Pijn precies de juiste snaar.

• Door samen yoga te doen kom je naar de les toe; je maakt bewust tijd voor jezelf.
• Je bent niet de enige met klachten. Ik merk dat de herkenning onderling goed doet.
• Iedereen kan iets heel soepel en makkelijk, maar iedereen kent ook moeizame momenten.
• Niemand kijkt ergens raar van op en een ieder wordt in haar waarde gelaten.
• Door de herkenning leven deelnemers buiten de groep ook met elkaar mee. Zo zijn er fijne sociale contacten; voor wie dat wenst. Want als je niets wilt delen is het ook goed.

Zo ben ik zelf natuurlijk super enthousiast over deze groep. Ik zie de houding verbeteren, ik zie de onderlinge betrokkenheid groeien, ik zie klachten afnemen en plezier in de les. Maar het mooiste is het toch verwoord wanneer iemand heel blij na een eerste yogales uitroept:

“Dat was heel fijn! Dat voelde goed voor mijn lijf. En eindelijk heb ik een activiteit gevonden waar ik aan mee kan doen.”

Lieve Kirsten, van harte welkom. En ik hoop dat er meer mensen achter komen hoe fijn yoga is voor je lijf, adem en rust. Ook mensen met fibromyalgie.

De wereld staat niet stil en alles veranderd altijd. Een waarheid als een koe. Toch is er niet veel groots gebeurd hoor. Bij de groep Rustige Yoga en de groep Yoga voor mensen met Chronische Pijn ben ik fysiek op een andere plaatst in de zaal gaan zitten. We zitten niet meer in een kring maar ik zit nu op de kopse kant van de zaal en de yogi’s in visgraatpatroon voor mij. In beide groepen zijn namelijk toch aardig wat dames met een verminderd gehoor. En nu we meer frontaal tegenover elkaar zitten kan iedereen me beter verstaan. Al moeten we nu weer wat meer schuiven met de stoelen om allemaal goed zicht te hebben. Maar daar wennen we nog wel aan.

Ten tweede is het rustig geworden in bepaalde groepen. Wanneer je werkt met en voor mensen met een verminderde mobiliteit, dan bestaat de kans dat iemand eens voor kortere of langere tijd uitvalt door angst voor winterse gladheid, een operatie, revalidatie – of beiden. En in de maand januari bleek dat er heel veel samenviel. De één viel letterlijk en was helemaal beurs, de ander kreeg gezondheidsklachten, meerdere yogi’s zaten voor een operatie of nog in een langdurig revalidatietraject. Dat betekent dat er ruimte is in de groepen dit jaar. En dat is jammer, want jullie kennen mij, hoe meer zielen hoe meer vreugd. Hoe meer mensen yoga beoefenen als een zachte zelfdiscipline die je beoefend met liefde voor jezelf, hoe meer liefdevolle energie er in een groep rond gaat.

Om nu aan mensen te laten weten dat ze welkom zijn voor een proefles, in iedere bestaande groep overigens, heb ik dit keer een filmpje van mezelf opgenomen. Heeeel raar. Ja echt waar, een yogales opnemen in covid-tijd voelde toch heel anders. Een filmpje dus; hieronder. Voel je vrij om het zo veel mogelijk door te sturen. Hopelijk bereiken we zo nog meer mensen die yoga zoeken om welke reden dan ook. Want met de verschillende groepen is er altijd een lesvorm die bij je past.

Het was fantastisch om weer in India te zijn, het was voor mij de tweede keer. We begonnen in Varanasi, wat een heilige plats is voor de Hindoes. We hebben ons ondergedompeld in de drukte van de stad, ons verbaasd over de koeien en straathonden, verschillende tempels bezocht, gelopen over de Ghats langs de oevers van de Ganges en gekeken naar de lijkverbranding.

De reis ging daarna door naar een Ayurvedisch Centrum in Chiliyanaula, prachtig gelegen in de Himalaya. We werden daar opgenomen als patiënt in het ziekenhuis en kregen heerlijke gezondheidsbehandelingen gericht op reiniging en dat heet Panchakarma. De behandelingen bestonden uit het doen van yoga, ondergaan van lichaamsmassage, kruidenstempelmassage, oliemassage op het hoofd en Nasyam: dat is voor de neus en het hoofd. Deze was niet mijn favoriet. Het was leuk bij de hoofd- en nekmassage, maar de olie die in mijn neus werd gemasseerd en de rook die ik daarna moest inademen vond ik niet voor herhaling vatbaar. Het centrum lag wel prachtig hoog in de bergen. De yogazaal lag zo dat je de zon op zag komen tijdens de les die begon om 06:00 uur. De yogadocent was een mooie, zachtaardige man en ik vond zijn lessen heel erg fijn. Als je spreekt over inspiratie in relatie tot de yogalessen, dan kwam het deze reis van hem. Deze reis was niet speciaal op yoga gericht en zijn lessen waren dan ook de enige yogalessen die aangeboden werden. Al hadden we al met al wel 5 yogadocenten in de groep (inclusief de reisleidster). De lessen waren heel anders dan de Hatha Yoga van Saswitha en achteraf hoorde ik dat het Ashtanga Yoga was. De lessen begonnen eenvoudig met het losmaken van handen en voeten en een paar keer doorademen. Daarna ging de moeilijkheidsgraad van de houding vlot omhoog, zonder uitleg of tips waar je de kracht of souplesse voor de houding vandaan kon halen. Doordat ik ook tijdens de reis deed iedere dag yoga op mijn matje deed in mijn kamer was ik heel soepel en mijn lijf vond het heeeeerlijk dit alsmaar doorbewegen.

Aansluitend was er tijd om bij te komen in een Ashram aan de bedding van de rivier Gautama Ganga. De rit ernaar toe kostte ongeveer 5,5 uur. In een Ashram heerst altijd een zeer strikt leefritme, maar omdat wij uit de Panhakarma kwamen en maar zo kort zouden verblijven waren wij als groep vrij om te doen wat we wilden. (Maar we mochten niet het terrein af.) Midden in de rivier stond een heilige boom. De wandeling was bijzonder, de stenen in de rivierbedding hadden zo veel kleuren: wit, paars, rose, wit grijs gestreept en soms bruin. Aan de overkant van de rivier stonden negen aan elkaar geschakelde tempels en elke tempel was geweid aan een andere god of een plaatselijke Baba (heilige man). Het was er mooi en zo kleurrijk. Ernaast lagen ook nog twee grottempels, veel ouder en dan ook zonder alle opsmuk, gewoon uitgehouden uit de rots en daarin een klein beeld of zelfs niet dat. De tweede volle dag dat we er waren hebben de meesten van de groep Little Mount Kailash beklommen. Er is een berg Kailash in Tibet die heilig is heb ik begrepen en wereldwijd zijn er meerdere kleine Mount Kailashes. Sommigen van de groep hebben de berg vanaf de voet van de rivier bedwongen. Ik vond het knap, ik heb namelijk gekozen voor de optie om met de jeep vast een stuk omhoog te gaan om vandaar nog een tocht van anderhalf uur te lopen naar de top. Daar was (natuurlijk) een heiligdom waar we geofferd hebben, de rituelen uitvoerden en de zegening van de priester kregen. Maar het grote verschil was dat dit heiligdom open was, dus geen gesloten tempel, en het was zo mooi helemaal omgeven door enorm veel bellen. Bij iedere tempel of heiligdom vind je in India een bel. Die luid je voor je naar binnen gaat om de godheid te laten weten dat je er bent en om toestemming te vragen om binnen te treden. Dit gebruik kende ik al, maar ik weet niet waarom er hier zó veel bellen hingen.

Afsluitend zakten we weer af naar Delhi, wat een vieze stad, de lucht dan, ik krijg er bijna geen adem. Maar gelukkig zijn ook daar wel mooie dingen te zien. We bezochten de Lotustempel die vrij nieuw is en is gebouwd als een plek voor meditatie, zelf-inkeer en dat voor mensen van alle geloven en gezindten. Als alleerlaatste bezochten we Akshardam, de grootste Tempel in heel Azie”. Oooohhh, wat was dat mooi. Maar bij beide tempels moest je alles afgeven, je tas, mobiel, sigaretten, vuur en vooral je mobieltje en camera. Dus foto’s heb ik er niet van (niet van binnen).

Na een hele korte nacht reden we met een taxibus weer naar de luchthaven; dag apen, koeien, geuren, kleuren, levendigheid, mooie natuur. Dag bijzondere mensen, oude rituelen, hartelijke ontvangsten en nog zo veel meer. Als het me geven is, dan kom ik graag nog een keer terug.

De yoga leer erkent 5 lichamen: het voedsellichaam, het ademlichaam, het lagere denklichaam, het hogere denklichaam en het eenheidslichaam. In dit blog vertel ik over de 5 vayu’s van het ademlichaam,

Als mens heb je een voedsellichaam, dat is je fysieke lichaam, alles wat je eraan kunt zien, voelen aanraken, meten enzovoort. Het voedsellichaam is geboren uit voedsel en wordt onderhouden door voedsel . De geest, het denken, de denklichamen zijn ongrijpbaar, hebben geen ‘stof’. Ze zijn toch aanwezig en heel subtiel in hun zijn. De adem is de verbinding tussen deze stoffelijke en niet stoffelijke kant van jou als mens. De adem is ook de weerspiegeling van de levensenergie, de prana. De adem en een juiste adembeweging zijn zeer belangrijk. Wanneer dit niet op de juiste wijze gebeurt kun je zelfs heel ziek worden. Maar het heeft niet alleen invloed op het lichaam, ook de geest kan vertroebelen door een verkeerde adem/adembeweging of adem intensiteit.

Tussen lichaam en geest bestaat dus de adem en het ademlichaam. Het ademlichaam is geboren uit adem en wordt onderhouden door adem. Daarbij worden de bij adem zelf vijf systemen gezien die ieder hun eigen werking hebben en onderling verbonden zijn. We noemen deze vijf adems; De 5 Vayu’s.

De adem heeft een grote betekenis voor het hele lichaam, overal op de eigen manier. Op de tekening zie dat er verschillende plekken zijn waar de adem naar toe kan. Kennis van de adem en je eigen verstoring kan je helpen om andere Vayu’s aan te zetten, of te verzachten en zo te werken aan je eigen gezondheid.

1. Udyana Vayu

2. Prana Vayu

3. Samana Vayu

4. Udana Vayu

5de Vyana Vayu – gaat door alle vayu’s heen

De 5 vayu’s:

1. Udana Vayu: De plek van Udyana Vayu, de opstijgende, omhoog gerichte adem is in het bovenste deel van de borstkas, de keel en verder omhoog. Het maken van klanken en dus spreken is mogelijk door deze adem. Gericht nadenken, herinneren en intellect functioneren door Udyana Vayu. Wanneer je mediteert en stil wordt van binnen en van buiten, dan is er weinig energie meer nodig en dan is er een sterke werking van Udyana Vayu.
2. Prana Vayu: dit is de belangrijkste Vayu waar alle andere van af hangen. De Prana Vayu huist in de borstkas met als zetel het hart. De adem gaat op deze plek naar alle kanten, dat proberen de pijltjes aan te geven. Langs alle assen (en meer) zet de adem uit en krimpt weer in. Deze adem is sterk en breed en geeft levenskracht. De voornaamste functie is gasuitwisseling. Het onderhoudt de beweging van het hart, het denken, de zintuigen, de bloedsomloop en de zenuwen.
3. Samana Vayu: Deze Vayu is de ‘gelijkmakende adem’. Het hoort bij het gebied van het puntje van het borstbeen tot aan de navel en rondom het lichaam. De adem is er vooral naar voren gericht en enigszins naar beneden, Inwendig horen er de volgende organen bij: maag, lever, gal(blaas), alvleesklier, de dunne darm en het stijgende en dalende deel van de dikke darm. In dit gebied wordt hitte geproduceerd door voedsel af te breken en nieuwe verbindingen aan te gaan die het lichaam kan opnemen. Je darmen zijn dan ook je eigen kacheltje. De Samana Vayu is een sterke en hete adem en helpt om vloeistoffen te circuleren in het lichaam.
4. Apana Vayu: In het onderlichaam vind je de Apana Vayu; in het bekken en inwendig omvat het de dikke darm -de dalende tak, het urine systeem en de genitaliën. De functie is tweedelig. De eerste is om stoffen binnen te houden tot een geschikt moment en vervolgens om het met kracht naar buiten te brengen. Zoals ontlasting inhouden tot er een geschikt moment is om te poepen. Maar ook het binnenhouden van een kindje tot de bevalling dan met kracht uit te drijven. De adem zelf is vol, rond en warm. In dit gebied voel je je oerkracht.
5. Vyana Vayu: Deze Vayu gaat in het lichaam in alle richtingen door alle ander Vayu’s heen en verbindt ze. De Prana (levensenergie) die door de longen is opgenomen wordt door de Vayana Vayu door het lichaam gebracht. De hitte en de voedingssappen die door Samana Vayu zijn gemaakt worden door Vyana Vayu verspreid. Verder worden bloed- en lymfestroom onderhouden en maakt Vyana Vayu beweging mogelijk. De oorsprong van Vyana Vayu ligt in de Smana Vayu, subtiel, gevoelig en beweeglijk in alle richtingen maar volgt daarbij de contouren van het lichaam.

Ze is fantastisch, deze zeer jonge yogadocente. Een talent in de dop!

Op dit filmpje laat zij een perfecte hond-houding zien. Als een docent in de dop kijkt ze tussendoor zelfs even naar haar pupillen.

En dan, héél bijzonder, zij doet zelfs een uitvoering van de hond-houding zonder haar handen te gebruiken. Daarbij bouw je eerst de hond-houding op zoals gebruikelijk: bekken omhoog, stevig staan in de voeten, je brengt de kin naar de borst, plaats dan het hoofd met de kruin op de grond en wanneer je de balans hebt gevonden is het misschien ook voor jou mogelijk om de handen los te halen van de grond.

Op het inspreken van de oefening is zij zoals je hoort hard aan het oefenen. En ik weet zeker dat dat goed komt als ze over een paar jaar Nederlandse les krijgt op school. Ik kijk nu al uit naar haar lessen.

P.S check eerst je eigen lichaamsbouw. Wanneer je volgroeid bent is waarschijnlijk het bovenlichaam te kort om deze houding veilig uit te kunnen voeren. Boven de leeftijd van 2 jaar is voorzichtigheid geboden.

Van eind januari tot halverwege februari hebben we yogalessen gedaan met veel aandacht voor de fascia. Bij alle lessen, ook bij de Stoelyoga. Toen ik er over vertelde vroegen velen zich af wat dat zijn, je fascia, en waar zitten ze dan? Maar als je eenmaal het Nederlandse woord hoort, dan klinkt het veel herkenbaarder. Fascia zijn bindweefsels. Dat riep wel het één en ander op zoals ‘Oh ja, je hebt als mens bindweefselplaten’ , en er bestaat ‘bindweefselmassage’. En dat klopt. Fascia zijn bindweefsels en het is een netwerk van vezels / weefsels dat door het hele lichaam loopt. Het is als een dun vlies en loopt vlak onder de huid van top tot teen, maar ook om de organen, om en tussen de spieren; ze omhullen en doorlopen bijna alle structuren van het lichaam. Door de houdingen van yoga worden de bindweefselbanden gerekt, van vocht voorzien en soepeler gemaakt. Dat geldt voor iedere keer dat je yoga beoefend. Bindweefsels zijn dan ook niets nieuws, maar deze weken hebben we er de nadruk op geleegd om ze aandachtig te voelen en bewust te worden.

Dat hebben we gedaan door eens andere yogahoudingen dan anders te doen en bij degenen die we al kenden het accent anders te leggen. Ieder mens is anders en de reacties en resultaten waren dan ook heel verschillende maar allemaal zeer positief. Sommige mensen ervaarden dat ze zachter voor zichzelf konden zijn in een oefening, een aantal keren werd er genoemd dat de energie na de les enorm toe nam, terwijl een paar dames van de Stoelyoga met het thema fascia meldden dat ze eenmaal weer thuis, heerlijk lang en diep van hun middagdutje hadden genoten.

Dit blog is bedoelt om yogi’s op de hoogte houden van wat er speelt en om nieuwe mensen een indruk te geven van mijn lessen. Ik ga hier dan ook geen verhandeling uiteen zetten over fascia of de werking ervan. Ik had wel beloofd om het youtube filmpje te delen dat voor mij de inspiratie was voor de les. Dus bij deze! Dezelfde dame, Caro van Caro Yoga, heeft ook filmpje waarin ze heel toegankelijk uitlegt wat de fascia zijn. Veel plezier en doe vooral haar les nog eens thuis!

Foto boven is van TwistedSisters